Vloeken in de linkse kerk: populisme nodig
In zijn laatste boek Het volk bestaat niet pleit Dick Pels, publicist en directeur van het Wetenschappelijk Bureau, voor een versterking van de personendemocratie. Op 23 juni organiseerde het Wetenschappelijk Bureau samen met de GroenLinks Academie een discussieavond. ‘De anarchistische inslag van het populisme vormt een noodzakelijk tegenwicht voor de macht van de politici.’
Door Simon Otjes - Pleiten voor personalisering van de democratie is ‘vloeken in de GroenLinkse kerk’, zegt Pels. Juist dit punt leverde dan ook flink wat discussie op. ‘In de mediademocratie hebben politici een houdbaarheidsdatum. Als je wilt dat politici langer dan acht jaar kunnen functioneren, dan moet je de personendemocratie niet versterken’, zo stelde een van de deelnemers. Maar misschien moet je ook niet langer dan acht jaar willen functioneren, meent Pels. ‘De mechanismen van macht maken mensen tot een andere persoon.’
Een andere deelnemer benadrukt het belang van politieke partijen: ‘Als een politicus zichzelf individueel in de markt moet zetten, zal hij zonder nuance zijn mening neerzetten. In een politieke partij spreek je elkaar tegen, zodat je niet vervalt tot een ongenuanceerd populisme.’ Maar het is juist deze functie van politieke partijen die Pels wil versterken: als personen meer vrijheid krijgen, is er meer ruimte voor debat en onderlinge kritiek in partijen. ‘Personalisering van de democratie geeft de voordelen van kritiek.’ Bovendien geeft het mensen met ambitie de mogelijkheid om boven hun eigen partij uit te stijgen, boven de fractiediscipline van partijen.
Elitairder én populistischer
De kern van Pels’ betoog is het idee van een wisselwerking: de democratie moet elitairder én populistischer. Een wisselwerking tussen ‘mensen die het beter weten, maar het volk nodig hebben om hen bij de les te houden. De anarchistische inslag van het populisme vormt een noodzakelijk tegenwicht voor de macht van de politici.’
Elitevorming is noodzakelijk, maar we moeten wel een tegenwicht inbouwen. De personendemocratie verbindt die twee motieven: ‘Je geeft uitvoerende gezagsdragers een persoonlijk mandaat. Tegelijkertijd maakt dat ze makkelijker afrekenbaar op hun programma.’
Lees ook:
Dit zijn de webpagina's van het GroenLinks Magazine. Het GroenLinks Magazine is het ledenblad van GroenLinks. Het wordt gemaakt door een onafhankelijke redactie met een eigen redactiestatuut. Opinies representeren niet noodzakelijkerwijs de visie van het GroenLinks Magazine of GroenLinks
